Gestrand Griekenland

Een kapmes glijdt door het landschap van Afrika. Het zwaait heen en weer en laat het leven uit lichamen stromen alsof ze slechts het leven van een plant ontnemen. Boko Haram, synoniem voor puur kwaad. Dorpen worden uitgemoord, gekerm wordt gehoord en opstand wordt in de kiem gesmoord. Leeg blijven de huizen achter, als een verkoold geraamte, een slachtoffer van een moordende pyromaan. Hoe nieuwswaardig is een dode, als hij rondom de evenaar afscheid heeft genomen van het aardse bestaan? Aanslagen schokken, maar schokken verdwijnen. Onze emoties worden met elke dode minder intens. We lopen om andere zaken te mokken, want rampspoed in herhaling ontgaat op den duur de mens.

Het is geen nieuws meer. Het is niet interessant. De stapel met slachtoffers van Boko Haram wordt steeds hoger en onze nek verkrampt als we steeds omhoog moeten kijken. Bovendien raken we niet onder de indruk van dit soort moorden. Het gebeurt immers vaak genoeg. We kijken liever de hele dag naar Griekenland om te kijken of ze al uit de euro zullen treden. We lijken gefixeerd. Hoe loopt Dijsselbloem? Zegt dat iets over de voortgang van de onderhandelingen? Heeft Merkel al de oorlog verklaard? Heeft Poetin Griekenland al tegen elk aannemelijk bod weggekaapt? Moeten we in de volgende zomer tol betalen aan de Chinezen als we tijdens de vakantie over de Griekse wegen rijden? Het is een vermoeiend schouwspel.

Nadat alle wereldleiders hebben gereageerd op de recente ontwikkelingen in Griekenland wordt Rutte ook even wakker geschud. Hij staat op als een jongetje dat zijn spreekbeurt niet goed heeft voorbereid, hij laat weten dat Griekenland wel maatregelen moet nemen! Anders komt er geen hulp! Zo! Pak aan! Die zit. Tsipras schijt nu al in zijn broek. Dit is spierballentaal. Want alhoewel het leuk klinkt voor een premier met het “Niet doorschuiven, maar aanpakken” principe in het achterhoofd, vraag ik me af waar Griekenland maatregelen zal moeten nemen. Het is duidelijk dat Griekenland het belastingstelsel moet hervormen, vanzelfsprekend. Maar dat is een open deur. En als onze premier ergens niet van houdt, is het wel een open deur intrappen. Bezuinigen lijkt me in ieder geval onzinnig, aangezien er bijna geen operationele voorzieningen meer aanwezig zijn. Brussel neemt een leren broekriem en prikt er met een breinaald gaatjes in, zodat Griekenland hem nog meer kan aanhalen.

Of ze zullen blijven? Ik denk het wel. Griekenland is als een irritante gast die je huis maar niet wenst te verlaten. Wanneer je net wil gaan zitten, liggen ze voluit op de bank. Wanneer je wil praten, pakken ze hun smartphone. Wanneer je wil zeggen dat het wel eens tijd wordt om het bezoek af te sluiten, pakken ze haastig een fotoboek waarbij het uitblijven van een toelichting van minimaal 15 minuten per foto als uiterst onbeleefd opgevat wordt. En voordat ze net lijken te vertrekken, grijpen ze vluchtig naar hun lege jaszakken en vragen ze of je toevallig nog wat geld kan lenen.

Tsipras zal er bij de vergaderingen bijzitten als een coach van het Chinese nationale pingpong-team. Terwijl hij aan de lange vergadertafel zit, zal zijn hoofd constant naar links en rechts bewegen om te horen wat hem en zijn land te wachten staat. Hij zal alle scenario’s te horen krijgen. Tijdelijke Grexit, permanente Grexit, herinvoering van de Drachme, etc. Wat er vanavond uit zal komen zal ons nog even onduidelijk blijven. Wel hoop ik dat Tsipras even een rondje maakt door het gebouw van het Europees parlement om aan te wijzen waar eventueel op bezuinigd zal kunnen worden. Dat zou een prachtig beeld opleveren: Van wie zijn die kantoortjes? Kunnen jullie niet met meerdere mensen op één kamer? Jongens het declaratiesysteem moet echt zo snel mogelijk aan banden! Jullie mogen niet constant verhuizen tussen Brussel en Straatsburg, kom op! Die roltrappen kunnen weg, luiheid wordt niet geaccepteerd. Chauffeurs en dienstwagens inleveren, als je slim genoeg bent om een Unie te besturen, kan je ook zelf in je auto rijden. Hoe zit dat met die etentjes? Die betaal je maar uit eigen zak van je riante salaris! Tsipras verlaat het gebouw en roept na dat hij alleen in Europa blijft als ze in Brussel de nodige maatregelen gaan nemen, anders vraagt hij een militaire alliantie met Poetin aan. Zo! Pak aan! Die zit.

Όχι!

De zon schijnt in het spotgoedkope vakantieparadijs. De straten zien er rustig doch vredig uit. Alhoewel de terrasjes er uitnodigend uitzien, hangt er toch een soort waas omheen. Een waar van versletenheid; rafelige tafellakens, gebarsten ruiten & geroeste reclameborden. Een oude man zit op een bankje op een plein in een Griekse stad. De gebouwen hebben hem op zien groeien, de straten zagen zijn schaduw groter worden en na een leven van hard werken heeft hij de eindstreep gehaald: pensioen. Zijn kleinzoon en kleindochters zijn op bezoek, ze spelen op een pleintje verderop. De oude man had net nog even meegedaan, maar nu rust hij even uit.

De man ziet er niet verschrikkelijk uit. Hij ziet er niet uit als een crimineel, zakkenvuller of stuk tuig dat achter tralies moet worden gezet. Maar hij leeft op het rantsoen van een gevangene en hij is te oud om na te denken over een onzekere toekomst. Hij dept zijn voorhoofd met een verfrommelde zakdoek en laat zijn hand glijden door zijn, inmiddels, dunne, grijze haar. Hij vreest voor zijn kinderen, want de armoede is overduidelijk toegeslagen. Alles wordt minder; sociale zekerheid, veiligheid, koopkracht, toerisme. De nieuwe premier is erg populair, het lijkt wel of de halve bevolking aan zijn voeten ligt. De oude man is er niet erg van onder de indruk, hij voelt zich af en toe meer toeschouwer dan deelnemer als het “de Griekse bevolking” betreft.

Er moet vandaag worden gestemd. Waarover? Een referendum. Meer bezuinigingen. De vraag die bij de oude man opkomt is: waar denken de heren op te gaan bezuinigen. Noem me een populist maar wat denken die heren met hun pantalons en stropdassen van paardenhaar waar ze mee bezig zijn? De heren van het Europese parlement kunnen alles declareren en hoeven geen bonnetjes in te leveren. Ze krijgen riant betaald voor een schamele bijdrage aan de politieke unie. Diezelfde heren beweren dat de Griekse bevolking deze bezuinigingen maar gewoon moeten ondergaan. Waarom? Omdat ze niet kunnen verkopen aan het thuisfront dat ze het aan Griekenland geleende geld nooit meer terugkrijgen. Er is geen enkele mogelijkheid. Er is geen toekomstperspectief voor Griekenland zolang ze met zo’n schuld zitten. Ze moeten kunnen beginnen op een schone lei en met een beter belastingstelsel. Ach, denkt de oude man, vertel dat maar aan je kiezers.

Als er één land is dat weet dat een nationale schuld als het zwaard van Damocles boven de bevolking kan hangen, dan is het Duitsland wel. Het land had na de Eerste Wereldoorlog totaal geen toekomstperspectief. En een land zonder duidelijke toekomst, kiest er zelf een. Nu hebben de Duitsers wel een zeer ongelukkige keuze gemaakt, maar het laat zien wat financiële problemen kunnen veroorzaken. We zijn nu al lange tijd getuigen geweest van het spectaculaire schermspel tussen de Grieken en de Europese top. Er is echter nog geen duidelijke winnaar aan te wijzen. Griekenland kan uit de Euro vallen, maar wie heeft daar baat bij? Griekenland zal een spotgoedkoop vakantieland worden en wellicht uit haar as herrijzen en landen als Italië en Spanje zullen daar jaloers naar om kijken. Ik denk niet dat Europa het zo ver laat komen. Europa zal bang zijn dat andere landen voet aan grond krijgen in Griekenland.

Wat zou de oude man gaan stemmen? Voor of tegen het nieuwe bezuinigingspakket? Ja of nee? Vαί of όχι? De oude man moet lachen terwijl hij vanbinnen huilt. Wat zal er van dit land terecht moeten komen als ze nu nog meer moeten bezuinigen. Hij kan zich herinneren dat hij vroeger een hond had die ze “vuilnisbakkie” noemden, omdat hij alle etensresten had. Nu eet hij en de rest van de familie bedorven voedsel waar de hond nog zijn neus voor optrok. Het voordeel van die gezinnen die vuilnisbakken plunderen is dat de Griekse regering op vuilnismannen kan bezuinigen. De oude man glimlacht bij deze gedachte, humor is zijn manier van relativeren. Zijn vrouw roept vanuit de keuken, ze gaan weg. De oude man gaat naar huis om zijn stemkaart te pakken. Ze gaan stemmen voor of tegen het referendum. De oude man strompelt richting zijn huis met zijn broek met een stuk touw vastgeknoopt om zijn magere, oude middel. Hij zou een riem kopen maar zijn pensioen is niet gestort. Hij mompelt: noem me een populist, onrealistisch en onverantwoordelijk. Maar ik ga stemmen, en ik stem Όχι!

Last Minute

Ooit sprak de geschiedenisdocent tegenover de klas: jullie mogen blij zijn dat jullie in de 20e eeuw leven. Waarom? Er heerst nu beschaving! Het was halverwege de jaren ’50 de oorlog was net voorbij en de Nederlandse prinsesjes zaten op een vooruitstrevende school. Even keek Beatrix rond en keek of ze iemand van het andere geslacht kon ontdekken die haar toekomstige huwelijkspartner zou kunnen zijn. De oorlog was voorbij, er heerste vrede, en de vrijheid vierde hoogtij. Wat de prinsesjes waarschijnlijk niet wisten is dat de joodse leerlingen doelbewust in andere klassen zijn gestopt. Want stel je voor dat de prinsesjes een verhouding zouden krijgen met een joodse jongen! Verschrikkelijk! Een oorlogsmisdadiger oké, maar een jood!

Het schooljaar loopt ten einde, vakantietijd. Na een jaar van hard werken is het tijd om te ontspannen. Omdat de wereld van vandaag de dag een stuk kleiner lijkt geworden, maakt het absoluut niet uit waar men naartoe wil gaan. Alles is mogelijk, een droomvakantie is maar enkele muisklikken van de consument verwijdert. Een dag achter de PC, zoekend naar de juiste aanbieding. En kijk eens aan: een last-minute naar Tunesië. Men is in een euforische staat, voor een schijntje naar de zon. De vrolijke vader die de reis betaald heeft echter niet door dat met het boeken van deze last-minute de laatste levensuren wegtikken. De koffers worden gepakt, de vliegangst uit het hoofd gepraat en de voorpret is al in volle gang.

Eindelijk zijn ze aangekomen bij het hotel. Een prachtig oord met een toeristische grandeur waar je voor een last-minute prijsje ú tegen zegt. Nadat de kinderen in het lauwe, gelige water van het pierenbadje zijn gedropt, zoekt de vader een plekje op het overvolle strand. Hij vind een plekje, rolt zijn handdoek uit en gaat liggen. Na uren in de economyclass met de knieën in de nek te hebben gezeten, is het heerlijk om even languit in de zon te kunnen liggen. Even vraagt hij zich af of hij het zolderraampje wel goed heeft dichtgedaan. Hij zucht vertwijfelend, doet zijn ogen dicht om nooit meer wakker te worden. Een idioot komt met een speedboot aangevaren, ziet dat er schepsels zijn die het leven waarderen en zich niet laten hinderen door een bepaalde ideologie of geloof. Waarop de idioot het besluit neemt om het hele strand neer te maaien met zijn Ak-47. Spelende kinderen, lachende vrouwen, grappende mannen, als je een hekel aan vrede & geluk hebt zal  het niet moeilijk zijn om je magazijn erop leeg te schieten.

Islamistische Staat brokkelt langzaam uiteen. En dit is hun PR-stunt waarmee ze nieuwe leden proberen te werven. Je zou je af kunnen vragen wie graag ten strijde wil trekken voor een bloeddorstig leger dat elke vorm van geluk en liefde lijkt te minachten. Het blijken jongens te zijn die avontuur zoeken. Dat is de simpele conclusie die wordt getrokken na het analyseren van het profiel van de jongens. Het komt niet door westerse provocatie maar door een doorgeslagen “droom” over een kalifaat. De jochies willen wat te doen hebben. Dus wat doen ze dan? Dan vallen ze een gasfabriek binnen en proberen een mega-explosie te veroorzaken en onthoofden een onschuldige man. Anderen vallen weer een moskee binnen en schieten in het rond. Het is op het punt gekomen waarbij ik me niet echt meer verbaas over dit soort zaken. Ik keek niet echt van de aanslag in  Frankrijk op omdat ik eigenlijk al een tijdje zoiets verwachtte. Deze aanslagen zijn een snelle manier om vele zielen tegelijk af te stompen.

De prinsesjes luisterden aandachtig naar hetgeen de docent, die zijn verhaal vervolgde, te zeggen had. Jongens en meisjes, jullie mogen blij zijn dat we in een tijd van beschaving en vrijheid leven. Wie van jullie is er wel eens in het binnenhof geweest? Een paar leerlingen steken hun hand op. Daar is Van Oldenbarnevelt onthoofd, kinderen en ouders kwamen er kijken. Een onthoofding? Dat is in deze tijd toch niet meer voor te stellen. Op een prent laat de docent zien hoe het hoofd van Balthasar Gerards op de stadsmuur van Delft gespietst werd. Jongens, ik druk jullie één ding op het hart: wees dankbaar dat jullie kinderen en kleinkinderen dit soort taferelen niet hoeven mee te maken in onze moderne, beschaafde wereld.